Ramadan Sokoli- Etnomüzikoloji ve Folklor uzmanı

Ramadan Sokoli, İşkodra’nın Dergut bölgesinde doğdu. 1927 – 1931 yılları arasındaki dönemde ilk okulu doğum yerinde izledi. İkinci sınıftayken müzik ile uğraşmaya başladı. 1931 – 1939 yılları arasındaki dönemde liseyi izledi. Küçük yaştayken İşkodra kentinin müzik etkinliklerine katılmaya başladı. 16 yaşındayken müzik bestelemeye başladı. Birkaç şarkıyı besteledi. Bu şarkılar konserlerde yorumlandı ve Tiran Radyosu tarafından yayımlandı. Liseyi tamamladıktan sonra Ramadan Sokoli, Firence’de ‘ Luigi Cherubini ‘ kolejini izledi. O dönemde Qemal Stafa, Kristaq Tutulani ve Qemal Draçini ile yakın bağlantılara sahip oldu. Savaş nedeniyle Ramadan Sokoli, konservatuvardan uzaklaşmak zorunda kaldı ve doğum kenti İşkodra’ya yeniden döndü. O dönemde komünist rejim tarafından tutuklandı ve İşkodra hapishanesinde hapis edildi. Hapisteyken Ramadan Sokoli, Arnavutluk’un en tanınmış aydınları ile tanıştı. Ramadan şunları yazıyordu :            ‘ Bu türdeki şartlarda yani siyasi tutuklu olduğum zamanda folklor ile uğraşmaya başladım. Orada bulunan aydınlardan bazıları folklor alanında geniş bilgilere sahip oldu. Hapishanede ulusal zenginliğimiz hakkında çok şeyi öğrenmeye başladım ‘.

Hapiste bulunduğu zaman boyunca folklor ve müzik bilimi alanlarında çok sayıda bilgi sağladı . Bu enformasyonlar daha sonra iki kitabın hazırlanmasına hizmet etti. Hapisten çıktıktan sonra askeri hizmeti yapmak için ülkenin güney kesimindeki Gjirokastra ilinin köylerine  gitti. Askerlik hizmeti de Ramadan Sokoli için hayat deneyi idi. Orkestra şefi Gaqo Avrazi’nin talebiyle Ramadan Sokoli Tiran’da Ordu Sanat Topluluğunun kurulması hakkında çalışmaya başladı. Daha sonra Tiran Kültür Evi müzik şefi gibi çalışmaya başladı. O dönemde Halk Şarkıları ve Oyun Havaları festivalini organize etti. Fakat komünist rejimin ‘ duşmanı ‘ gibi tanındığı için bu işten uzaklaştırıldı. Ramadan Sokoli, 1952-1954 yılları arasındaki dönemde Tiran’daki Kültür Evi’nde müzik yöneticisi gibi çalışmaya başladı, fakat bu iş yerinden de uzaklaştırıldı. Bundan sonra dostlarının yardımıyla Tiran’daki Sanat Lisesi’nde orkestra şefi gibi çalışmaya başladı. 1980 yılına kadar Ramadan Sokoli bu okulda çalıştı. Ramadan Sokoli hiçbir zamanda akademi düzeyinde çalışma olanaklarına sahip olmadı.

Ramadan Sokoli yıllar boyunca müzik ve folklor alanlarında kesintisiz şekilde çalışmaya başladı. Ramadan Sokoli, bu alanlarda en tanınmış uzmanlardan birisi oldu. Tiran’daki Sanat Lisesi’nde müzik, folklor, müzik tarihi, solfej, oda müziği gibi derslerini verdi. Ramadan  Sokoli bu alanda Arnavutluk’ta en tanınmış uzman oldu. Onun girişimiyle liselerin ders programlarına müzik folkloru dersi de yer aldı. Ramadan Sokoli, 10 yıl sırayla Sanatlar Enstitüsü’nde öğretim üyesi oldu.

Ramadan Sokoli aşağıdaki incelemelerde bulundu :

  • ” Arnavutluk halkının oyun havaları ve müzik enstrumanları ”  Tiran , 1958
  • ”  Arnavutluk halk şarkıları ” , Tiran, 1965
  • “Tanınmış Şarkılar”, Tiran,1965 ;
  • “Arnavut müzik folklor – morfoloji “, Tiran, 1965;
  • “Arnavut halk şarkıları “, Tiran,1966;
  • “Oyun havaları ve müziğimiz ‘ Tiran, 1971;
  • “Arnavut müzik folkloru ve organografya”  Tiran, 1975, 1984, 1987, 1991;
  • “Müzikte İskenderbey kişiliği “, Tiran, 1978;
  • “Folklor izleri “, Tiran, 1982;
  • “Yurtsever şarkıları”, Tiran, 1985;
  • “Arnavut  halkının müzik enstrumanları ” Tiran, 1991;
  • “16 yüzyıl “, Tiran, 1995;
  • “Arnavut dünyasının atasözleri ve hikayeleri “, Tiran, 2000
  • “Piyano için 20 piyes”, Tiran, 2002

/Aida Vishko/

Share this...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter