Arnavutluk Halk Müziği

Arnavutluk Halk Müziği, ülkenin en değerli zenginliklerden birisidir. Müzik folkörü bugün de çok aktiftir. Müzik folklorü ilk izleri Milattan Önce XIV-XIII yüzyılları arasındaki dönemde kaydedilmiştir. Çeşitli arkeoloji buluntularda, bugünlerde de kulanılan halk çalgıları görüntüleri, dansöz görüntüleri, geleneksel halk giysileri görüntüleri yer alıyor.

Arnavutluk müzik folklorü olağanüstü şekilde zengindir. Bu şey, tek sesli ve çok sesli müzik, halk çalgılarıyla müzik, halk oyunlarını eşlik eden müzikte görünmektedir.

Şkumbin nehri, müzik folklorü tipolojisinin sınıflandırılmasına hizmet eden bir doğa sınırı gibidir. Şkumbin nehrinin küzey kesimindeki bölgelerde lahut ve çifteli isimli çalgılar kullanılıyor. Bu arada, şumbin nehri güney kesimindeki bölgelerde ise iso-polifoni isimiyle tanınan müzik türü vardır. Bu müzik için gayde ve bicula isimli çalğılar kullanılıyor. XIX. yüzyılın sonundan başlayarak kent halk müziği doğdu ve gelişmeye başladı. Bu türdeki müzik Arnavutluk’un güney kesimindeki bölgelerde özellikle Korça, Vlora, Saranda, Delvina, Permet, Leskovik, Pogradec bölgelerinde kullanılıyor. Burada saze isimli çalgının polifonik çok sesli formasyon konusudur. Yani klarnet, keman, kordeon gibi ithal edilen çalgıların yanısıra, lahut, dayre, kaval isimli halk çalgıları da yer alıyor. Ülkenin küzey kesimindeki bölgeler olan İşkodra, Durres, Elbasan, Kavaya gibi bölgelerde ise klarnet kordeon, kemal gibi çalgılardan oluşan halk toplukları eşliği kullanılıyor. Burada halk gelenekleri olan çalgılar da bulunuyor, nitekim kemancı, kaval isimli çalgılar.

Arnavutluk geleneklerinde birinci düzeyde rölünden dolayı, müzik folklore ülkenin liselerinde, sanat okullarında, geleceğin etno müzikologların yetiştirildiği Tiran’daki Sanatlar Akademisin’nde özel bir ders gibi öğretiliyor.

Arnavut müzik folklorü kayıtları 1900’dan başlıyor. 1940 yılından önce bu müzik kaydetmeleri Odeon, Columbia, Pathe, His Masters voice derneklerinde gerçekleşmiştir. Daha sonraki yıllarda ise kaydetmeleri CD şeklinde bulabiliriz.

Arnavutluk  folklor etkinlikleri arasında “Ulusal Folklor Festivali” her 5 yılda bir kez düzenleniyor. Bu festival ilk kez olarak 1952 yilinda Lezha ve Tirana kentlerinde gerçekleşmişti, daha sonra ise bu festival ortaçağ mimarlığına sahip olan Gjirokastra ve Berat kentlerinde gerçekleşmiştir, Elbasan kentinde kent halk şarkıları festivali, Lezha kentinde lahut rapsodleri görüşmesi, Korça kentinde sazeler görüşmesi, Vlora ve Gjirokastra kentlerinde Çoksesli (Polifoni) grupların görüşmesi, Saranda kentinde folklor grupları ve dernekleri görüşmesi gibi etkinlikler düzenleniyor. Folklor incelemeleri için çalışan tek kurum Tiran’daki Halk Kültürü Enstitüsü’dür. Bu Enstitüde tüm Arnavutluk’tan toplanan 60 000 örnek bulunuyor. (Ines Çashku)

Share this...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter