Arnavutça dili

Arnavutça Hint-Avrupa dilleri grubundandır. Arnavut dilinin köken araştırmaları üç kaynağa dayanır: İlirya, Trakya ve ikisinin kaynaşmasından oluşan İlirya-Trakya kökeni. Arnavutça yazılı ilk belge 15. yüzyıla (1462) ait olup Latin harfleriyle yazılmış bir “kutsama yöntemi”dir. Bilinen ilk kitap ise, 1555 tarihli Gjon Buzuku’nun Meshari adlı eseridir. Kuşkusuz 15. yüzyıldan çok önceleri yazılı bir dil olan Arnavutça, Latin harflerini kullanıyordu.

1887’de ilk Arnavut okulunun açılışından sonra öteki kentlere de yaygınlaştırılarak bileşik bir Arnavut alfabesi geliştirildi. 1912’de Arnavutluk’un bağımsızlığına kavuşmasıyla edebiyat diline yönelik araştırma ve çalışmalar arttı. 1952’de lehçe bilimsel ve tarihsel dil araştırmaları, 1972’de Arnavutçanın sesbilgisi, dilbilgisi, sözcük türedimi ve sözcük yapısı yönünün sağlam temellere oturtulması çalışmaları yapıldı.

Önemli iki lehçeyi içeren (Toskeria ve Gegeria) bugünkü Arnavutça, Arnavutluk dışında Sırbistan, Bosna Hersek, Karadağ, Makedonya, Yunanistan, Türkiye, Bulgaristan ve öteki ülkelerin Arnavutluk azınlıklarınca da kullanılmaktadır.

/Aida Vishko/